Mặt đường bê tông nhựa (BTN/Asphalt) là kết cấu được sử dụng phổ biến trong các công trình giao thông hiện nay nhờ khả năng chịu tải tốt và thi công nhanh. Tuy nhiên, trong quá trình khai thác, có nhiều nguyên nhân gây hư hỏng mặt đường bê tông nhựa, điển hình là 4 dạng: Xô dồn, lún vệt bánh xe, nứt rạn bong bật hoặc lún nứt cao su.
Việc nhận diện đúng nguyên nhân sẽ giúp đưa ra giải pháp xử lý hiệu quả và kéo dài tuổi thọ công trình. Sau đây, mời các bạn cùng đơn vị chuyên nghiệp tcung cấp dịch vụ trải nhựa đường là Xây dựng Hà Đông nhận biết nguyên nhân và những giải pháp khắc phục trong nội dung sau đây!
Hiện tượng xô dồn mặt đường bê tông nhựa
Xô dồn là tình trạng lớp bê tông nhựa bị dịch chuyển, tạo thành các gợn sóng hoặc ụ nổi trên bề mặt đường, đặc biệt tại các vị trí thường xuyên phanh xe hoặc chịu tải trọng lớn.
Nguyên nhân gây hư hỏng mặt đường bê tông nhựa dẫn đến xô dồn chủ yếu xuất phát từ khả năng liên kết giữa các lớp kết cấu áo đường không đạt yêu cầu. Khi lớp nhựa dính bám hoặc thấm bám được thi công không đúng kỹ thuật, chưa đủ thời gian phân tách hoặc bay hơi hoàn toàn, khả năng bám dính giữa các lớp sẽ suy giảm. Dưới tác động của tải trọng xe, lớp mặt dễ bị trượt và hình thành hiện tượng xô dồn.
Để hạn chế tình trạng này, cần lựa chọn đơn vị thi công có kinh nghiệm, kiểm soát chặt chẽ công tác tưới nhựa dính bám và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, đặc biệt áp dụng tốt khi triển khai nền sân thể thao như rải thảm Asphalt nền sân Pickleball, tennis…
Nguyên nhân gây hư hỏng mặt đường bê tông nhựa dẫn đến Lún vệt bánh xe
Lún vệt bánh xe là dạng hư hỏng phổ biến trên các tuyến đường có mật độ phương tiện lớn. Đây là hiện tượng mặt đường bị biến dạng theo hướng lõm xuống tại vị trí bánh xe thường xuyên đi qua.
Thực tế cho thấy hiện tượng này khó có thể loại bỏ hoàn toàn với nguyên nhân gây hư hỏng mặt đường bê tông nhựa từ quá trình khai thác. Tuy nhiên, mức độ lún có thể được giảm đáng kể nếu sử dụng hỗn hợp bê tông nhựa chất lượng cao, cốt liệu đá có cường độ lớn và nhựa đường cải tiến.
Bên cạnh đó, việc tối ưu cấp phối vật liệu, bổ sung phụ gia hoặc sợi gia cường khi làm mới hoặc sửa chữa mặt đường bê tông nhựa cũng góp phần nâng cao khả năng chịu tải, tăng độ ổn định và kéo dài thời gian xuất hiện lún vệt bánh xe.
Nứt rạn và bong bật bề mặt
Nứt rạn mai rùa và bong bật là những dạng hư hỏng thường gặp trên nhiều tuyến đường sau thời gian khai thác.
Nguyên nhân gây hư hỏng mặt đường bê tông nhựa tạo sự nứt rạn bề mặt có thể đến từ:
- Chất lượng hỗn hợp bê tông nhựa không đồng đều trong quá trình sản xuất.
- Nhiệt độ thi công không phù hợp hoặc gặp điều kiện thời tiết bất lợi cũng là nguyên nhân gây hư hỏng mặt đường bê tông nhựa khá phổ biến.
- Chiều dày lớp bê tông nhựa không đảm bảo theo thiết kế.
- Công tác lu lèn chưa đạt yêu cầu cũng là một nguyên nhân gây hư hỏng mặt đường bê tông nhựa phổ biến.
- Hệ thống thoát nước hoạt động kém khiến nước đọng lâu ngày trên mặt đường.
Ngoài ra, lưu lượng phương tiện thực tế vượt quá dự báo thiết kế hoặc nền đường bị suy yếu do nước ngầm cũng là một nguyên nhân gây hư hỏng mặt đường bê tông nhựa có thể gây ra hiện tượng nứt rạn trên diện rộng.
Để khắc phục, giải pháp xử lý hư hỏng bề mặt đường bê tông nhựa đó là cần tăng cường kiểm soát chất lượng từ khâu thiết kế, sản xuất vật liệu, thi công đến bảo trì. Các vị trí nứt phải được xử lý kịp thời nhằm tránh phát triển thành ổ gà hoặc hư hỏng nghiêm trọng hơn.
Lún nứt cao su
Lún nứt cao su là hiện tượng mặt đường bị lún cục bộ, xuất hiện các khe nứt và có nước hoặc bùn phụt lên khi xe chạy qua.
Nguyên nhân gây hư hỏng mặt đường bê tông nhựa dẫn đến hiện tường này chủ yếu là do nước thấm xuống nền đường trong thời gian dài làm đất nền mất ổn định và trở nên bão hòa. Khi chịu tác động của tải trọng xe, nước bị ép và thoát lên qua các vết nứt trên mặt đường.
Đây là dạng hư hỏng có mức độ nghiêm trọng cao và chi phí sửa chữa mặt đường thi công thảm bê tông nhựa nóng của tình trạng nứt & lún cao su lớn hơn nhiều so với các dạng nứt thông thường.
Giải pháp giải quyết nguyên nhân gây hư hỏng mặt đường bê tông nhựa dẫn đến lún nứt hiệu quả là bảo đảm hệ thống thoát nước hoạt động tốt, xử lý sớm các vết nứt để ngăn nước xâm nhập xuống nền đường. Đối với các tuyến đường cấp cao, cần sử dụng bê tông nhựa có khả năng chống nứt tốt kết hợp công nghệ thi công hiện đại nhằm nâng cao độ bền công trình.
Lời kết
Các dạng nguyên nhân gây hư hỏng mặt đường bê tông nhựa như xô dồn, lún vệt bánh xe, nứt rạn bong bật hay lún nứt cao su đều có thể làm suy giảm chất lượng và tuổi thọ sử dụng hạ tầng giao thông. Nguyên nhân không chỉ xuất phát từ vật liệu hay điều kiện khai thác mà còn liên quan chặt chẽ đến công tác thiết kế, thi công, giám sát và bảo trì. Vì vậy, việc kiểm soát chất lượng đồng bộ trong toàn bộ quá trình xây dựng và vận hành công trình chính là yếu tố quyết định giúp hạn chế hư hỏng và nâng cao hiệu quả khai thác lâu dài của mặt đường Asphalt.
Hiện nay xây dựng Hà Đông là đơn vị thi công thảm bê tông nhựa nóng tại Bắc Ninh, Hà Nội và toàn miền Bắc uy tín. Chúng tôi luôn đặt chất lượng lên hàng đầu thông qua đảm bảo quy trình và giàu kinh nghiệm thực tế. Hãy liên hệ qua Hotline nếu có nhu cầu thi công để tạo nên những công trình bền bỉ theo thời gian.
Các tài liệu tham khảo:
-
- Construction Manual for Highway Construction – AASHTO-2001
- The Asphalt Handbook – 1989 Edition
- Revue génerale des Routes et des Aerodromes – N0 605, 698 và 702
- Đẩy mạnh ứng dụng Khoa Học Công Nghệ, hướng tới phát triển bền vững kết cấu hạ tầng giao thông – TS Nguyễn Ngọc Long, Tạp chí Cầu đường số 11+12 /2012
- Suy nghĩ về chất luợng mặt đường ô tô – Nguyễn Chính Bái, Tập chí Cầu đường số 4/2012