Các trạm trộn bê tông nhựa nóng Asphalt đóng vai trò quan trọng trong ngành xây dựng hạ tầng giao thông. Tuy nhiên, bên cạnh việc tạo ra nguồn vật liệu chất lượng phục vụ thi công đường bộ, quá trình sản xuất cũng tiềm ẩn nhiều yếu tố nguy hiểm đối với sức khỏe người lao động. Trong đó, việc tiếp xúc với hydrocarbon thơm (Aromatic Hydrocarbons) phát sinh trong không khí được xem là một trong những nguy cơ nghề nghiệp cần được quan tâm. Việc đánh giá mức độ phơi nhiễm và áp dụng các giải pháp kiểm soát phù hợp sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe người lao động cũng như đảm bảo môi trường làm việc an toàn.
Hydrocarbon thơm trong sản xuất bê tông Asphalt là gì?
hydrocarbon thơm là nhóm hợp chất hữu cơ chứa vòng benzen trong cấu trúc phân tử. Trong quá trình gia nhiệt nhựa đường (bitum) ở nhiệt độ khoảng 150–180°C để sản xuất bê tông nhựa nóng, một phần các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi sẽ phát tán vào môi trường không khí.
Một số hydrocarbon thơm thường gặp bao gồm:
- Benzen (Benzene)
- Toluen (Toluene)
- Xylen (Xylene)
- Ethylbenzene
- Các hợp chất hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs)
Nồng độ các chất này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại nhựa đường sử dụng, nhiệt độ gia nhiệt, công nghệ trạm trộn, điều kiện thông gió và thời gian làm việc của công nhân.
Mời bạn tìm hiểu thêm về một số nguy cơ ung thư tại trạm trộn bê tông nhựa vô cùng nguy hiểm để có biện pháp phòng ngừa thích hợp.
Nguồn phát sinh hydrocarbon thơm tại trạm Asphalt
Trong quá trình vận hành trạm sản xuất bê tông Asphalt, hydrocarbon thơm có thể phát sinh từ nhiều công đoạn khác nhau.
- Gia nhiệt nhựa đường: Bitum được gia nhiệt để đạt độ nhớt phù hợp trước khi phối trộn với cốt liệu đá. Đây là nguồn phát sinh hơi nhựa đường và các hợp chất hữu cơ bay hơi lớn nhất trong toàn bộ dây chuyền.
- Quá trình trộn bê tông Asphalt: Khi cốt liệu nóng được phối trộn với nhựa đường, hơi Asphalt tiếp tục bốc lên, đặc biệt tại khu vực buồng trộn và cửa xả sản phẩm.
- Bồn chứa và đường ống nhựa nóng: Các bồn chứa bitum, đường ống dẫn và hệ thống bơm nhựa cũng có thể phát tán hơi hydrocarbonnếu khả năng cách nhiệt hoặc độ kín của thiết bị không đảm bảo.
- Hoạt động bảo trì thiết bị: Trong quá trình vệ sinh hoặc sửa chữa hệ thống sản xuất, công nhân có thể tiếp xúc trực tiếp với hơi nhựa đường và các hợp chất hữu cơ còn tồn lưu trong thiết bị.
Trong Asphalt chắc chắn cũng còn tồn dư khí này, vì vậy quá trình thi công thảm bê tông nhựa nóng tại Hà Nội cũng sẽ có nguy cơ độc hại đối với người lao động. Mọi người cần cẩn thận, tránh tiếp xúc trong thời gian dài liên tục và có bảo hộ lao động đạt chuẩn, kỹ càng.
Tác hại nghề nghiệp đối với người lao động
Mức độ ảnh hưởng của hydrocarbon thơm phụ thuộc vào nồng độ trong không khí, thời gian tiếp xúc và điều kiện bảo hộ lao động.
Ảnh hưởng cấp tính
Khi tiếp xúc trong thời gian ngắn với nồng độ cao, người lao động có thể gặp các biểu hiện như:
- Đau đầu.
- Chóng mặt.
- Mệt mỏi.
- Buồn nôn.
- Cay mắt.
- Kích ứng mũi và cổ họng.
- Khó thở hoặc tức ngực.
Những triệu chứng này thường xuất hiện tại khu vực có nồng độ hơi Asphalt cao và không gian thông gió kém.
Ảnh hưởng lâu dài
Nếu tiếp xúc kéo dài trong nhiều năm mà không được kiểm soát, hydrocarbon thơm có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nghề nghiệp như:
- Suy giảm chức năng hô hấp.
- Viêm phế quản mạn tính.
- Tổn thương gan và thận.
- Rối loạn hệ thần kinh.
- Kích ứng da kéo dài.
Một số hợp chất như benzen được xếp vào nhóm chất có khả năng gây ung thư ở người khi phơi nhiễm lâu dài với nồng độ cao. Do đó, việc giám sát môi trường lao động định kỳ là yêu cầu quan trọng đối với các doanh nghiệp sản xuất Asphalt.
Mời bạn tìm hiểu về dịch vụ thi công thảm bê tông nhựa nóng sân Pickleball đang có nhu cầu cao tại miền Bắc hiện nay.
Đánh giá mức độ phơi nhiễm hydrocarbon thơm
Để xác định nguy cơ nghề nghiệp, doanh nghiệp cần thực hiện đánh giá môi trường lao động theo các bước sau:
Quan trắc chất lượng không khí
Tiến hành lấy mẫu không khí tại các vị trí có nguy cơ cao như:
- Khu vực trống trộn.
- Bồn chứa nhựa đường.
- Buồng điều khiển.
- Khu vực xuất liệu.
- Nơi bảo trì thiết bị.
Các mẫu được phân tích nhằm xác định nồng độ benzen, toluen, xylen và các hợp chất hữu cơ bay hơi (VOC).
Đánh giá thời gian tiếp xúc
Bên cạnh việc xác định nồng độ các hydrocarbon thơm trong không khí, thời gian người lao động tiếp xúc trực tiếp với nguồn phát thải cũng là yếu tố quan trọng để đánh giá mức độ phơi nhiễm nghề nghiệp. Trong các trạm sản xuất bê tông Asphalt, công nhân tại khu vực sấy đá, trộn bê tông nhựa, cấp nhựa đường, vận hành trạm và bảo trì thiết bị thường phải làm việc liên tục trong môi trường có hơi nhựa đường và các hợp chất hữu cơ bay hơi.
Việc đánh giá cần dựa trên thời gian tiếp xúc thực tế trong từng ca làm việc (8 giờ hoặc 12 giờ), tần suất làm việc theo tuần, cũng như số năm người lao động gắn bó với công việc. Các thông số này được sử dụng để tính giá trị phơi nhiễm trung bình theo thời gian (Time-Weighted Average – TWA), từ đó so sánh với các giới hạn tiếp xúc nghề nghiệp theo quy định hiện hành. Ngoài ra, cần xem xét các yếu tố ảnh hưởng như điều kiện thông gió, nhiệt độ môi trường, vị trí làm việc, việc sử dụng phương tiện bảo hộ cá nhân và cường độ lao động nhằm đánh giá chính xác nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của người lao động.
Mời bạn đọc thêm kiến thức: Báo giá thi công thảm bê tông nhựa của Xây dựng Hà Đông
Khám sức khỏe định kỳ
Khám sức khỏe định kỳ là giải pháp quan trọng nhằm theo dõi và phát hiện sớm những ảnh hưởng do tiếp xúc lâu dài với hydrocarbon thơm và các chất ô nhiễm phát sinh trong quá trình sản xuất bê tông Asphalt. Người lao động cần được khám sức khỏe nghề nghiệp theo đúng quy định, kết hợp với các chương trình giám sát y tế chuyên sâu đối với nhóm có nguy cơ phơi nhiễm cao.
Nội dung khám nên bao gồm đánh giá chức năng hô hấp thông qua đo chức năng phổi, chụp X-quang phổi khi cần thiết, kiểm tra chức năng gan, thận và hệ tim mạch, đồng thời thực hiện các xét nghiệm huyết học, sinh hóa để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường do tiếp xúc với hóa chất. Trong một số trường hợp, có thể tiến hành quan trắc sinh học bằng cách phân tích các chất chuyển hóa của hydrocarbon thơm trong máu hoặc nước tiểu để đánh giá mức độ hấp thu hóa chất vào cơ thể.
Kết quả khám sức khỏe cần được lưu trữ, theo dõi định kỳ và so sánh qua từng năm nhằm nhận biết xu hướng biến đổi sức khỏe của người lao động. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường hoặc nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp, doanh nghiệp cần kịp thời bố trí điều trị, điều chuyển công việc phù hợp, đồng thời tăng cường các biện pháp kiểm soát môi trường lao động như cải thiện hệ thống thông gió, giảm phát tán hơi nhựa đường và nâng cao hiệu quả sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân. Đây là giải pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài cho người lao động, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo đảm an toàn lao động tại các trạm sản xuất bê tông Asphalt.
Đọc thêm: Vật liệu bê tông nhựa asphalt ô nhiễm không khí như thế nào
Giải pháp giảm thiểu tác hại nghề nghiệp
Để hạn chế nguy cơ tiếp xúc với hydrocarbon thơm, doanh nghiệp nên triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
- Đầu tư công nghệ hiện đại: Các trạm Asphalt đời mới thường được thiết kế kín, tích hợp hệ thống thu hồi hơi nhựa đường và lọc bụi túi vải, giúp giảm đáng kể lượng khí phát tán ra môi trường.
- Kiểm soát nhiệt độ sản xuất: Gia nhiệt bitum đúng nhiệt độ kỹ thuật giúp hạn chế quá trình bay hơi của các hợp chất hữu cơ, đồng thời tiết kiệm nhiên liệu và nâng cao chất lượng hỗn hợp Asphalt.
- Tăng cường thông gió: Lắp đặt hệ thống hút khí cục bộ tại các khu vực phát sinh hơi nhựa đường giúp giảm nồng độ hydrocarbonthơm trong không khí.
- Trang bị bảo hộ lao động: Người lao động cần được cấp đầy đủ khẩu trang chuyên dụng có khả năng lọc hơi hữu cơ, kính bảo hộ, găng tay chịu nhiệt và quần áo bảo hộ phù hợp.
- Đào tạo an toàn lao động: Doanh nghiệp cần thường xuyên huấn luyện người lao động về nhận biết nguy cơ hóa chất, cách sử dụng phương tiện bảo hộ cá nhân và quy trình ứng phó khi xảy ra sự cố.
- Quan trắc môi trường định kỳ: Việc đo kiểm chất lượng không khí, đánh giá nồng độ hydrocarbonthơm và các yếu tố nguy hiểm khác cần được thực hiện theo quy định để đảm bảo môi trường làm việc luôn nằm trong giới hạn cho phép.
- Chuyển đổi vật liệu trong thi công: Thay vì sử dụng Asphalt nóng, có thể chuyển đổi sang sản xuất một phần và thi công sử dụng bê tông nhựa nguộisẽ giảm thiểu được việc phát thải các khí độc hại do quá trình đốt nóng vật liệu.
Để bảo vệ sức khỏe công nhân, các trạm sản xuất bê tông asphalt cần áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật và hành chính: về mặt kỹ thuật, lắp đặt hệ thống thu gom khí thải kín, buồng đốt VOC hoạt động ở 750-850°C để phân hủy triệt để hydrocarbon thơm, kiểm soát nhiệt độ bitum ổn định ở mức 145-155°C để giảm phát thải gốc.
Về mặt hành chính, trang bị đầy đủ bảo hộ cá nhân (mặt nạ lọc khí, kính bảo hộ, quần áo chống hóa chất), tổ chức khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần và tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn môi trường Việt Nam như QCVN 19:2009, QCVN 20:2009 về giới hạn phát thải khí ô nhiễm.
Tổng kết
Hydrocarbon thơm phát sinh trong quá trình sản xuất bê tông Asphalt là yếu tố nguy cơ nghề nghiệp cần được kiểm soát chặt chẽ. Nếu người lao động thường xuyên tiếp xúc với nồng độ cao trong thời gian dài mà không có biện pháp bảo vệ phù hợp, sức khỏe có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Vì vậy, việc đánh giá mức độ phơi nhiễm, đầu tư công nghệ sản xuất hiện đại, tăng cường thông gió, sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân và thực hiện quan trắc môi trường lao động định kỳ là những giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ người lao động, nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển ngành bê tông Asphalt theo hướng an toàn, bền vững.
Hiện nay công ty Xây dựng Hà Đông cũng đang có cung cấp vật liệu bê tông nhựa nguội là sản phẩm đóng bao Carboncor Asphalt tại Hà Nội. Việc thi công ở nhiệt độ bình thường giúp giảm thiểu việc phát thải khí độc hại như hydrocarbon thơm, bảo vệ sức khỏe và thân thiện môi trường. Quý khách có nhu cầu có thể liên hệ với chúng tôi để nhận báo giá và cung cấp tới công trình nhé!