Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng trở nên cấp thiết, vật liệu xây dựng xanh đang trở thành xu hướng tất yếu của ngành xây dựng hiện đại. Theo nhiều nghiên cứu quốc tế, lĩnh vực xây dựng và vận hành công trình hiện chiếm khoảng 37% lượng phát thải CO₂ toàn cầu, đồng thời tiêu thụ lượng lớn tài nguyên thiên nhiên như cát, đá, đất sét, gỗ và năng lượng hóa thạch.
Những vật liệu truyền thống như gạch đất nung, bê tông thông thường hay bê tông nhựa nóng vẫn đóng vai trò quan trọng, nhưng cũng kéo theo nhiều tác động đến môi trường như khai thác tài nguyên quá mức, tiêu hao nhiên liệu và phát sinh lượng lớn khí nhà kính.
Chính vì vậy, nhiều doanh nghiệp và chủ đầu tư đang chuyển hướng sang sử dụng vật liệu xây dựng xanh thân thiện với môi trường, không chỉ nhằm giảm phát thải carbon mà còn nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, kéo dài tuổi thọ công trình và tối ưu chi phí vận hành.
Trong bài viết này, hãy cùng đơn vị thi công thảm bê tông nhựa nóng tại Hà Nội uy tín, giá rẻ chúng tôi tìm hiểu những vật liệu xây dựng xanh nổi bật, đang được ứng dụng rộng rãi tại Việt Nam và trên thế giới.
Vật liệu xây dựng xanh là gì?
Vật liệu xây dựng xanh hay Green Building Materials là những loại vật liệu được thiết kế, sản xuất và sử dụng theo hướng giảm thiểu tối đa tác động đến môi trường trong toàn bộ vòng đời của sản phẩm, từ khai thác nguyên liệu, sản xuất, vận chuyển, thi công, sử dụng cho đến tái chế sau khi công trình hết thời gian khai thác.
Một vật liệu được xem là thân thiện với môi trường khi đáp ứng nhiều tiêu chí như:
- Hạn chế khai thác tài nguyên không tái tạo.
- Giảm phát thải CO₂ trong quá trình sản xuất.
- Tiêu thụ ít năng lượng.
- Có khả năng tái chế hoặc tái sử dụng.
- Không phát thải các chất độc hại ảnh hưởng đến sức khỏe.
- Có tuổi thọ cao và ít phải bảo trì.
- Góp phần tiết kiệm năng lượng cho công trình.
Ứng dụng các vật liệu xây dựng xanh cho công trình, trong đó có công tác rải thảm và sửa chữa mặt đường bê tông nhựa cũng là những tiêu chí quan trọng trong các chứng nhận công trình xanh như LEED, LOTUS, EDGE hay BREEAM.
Vì sao vật liệu xây dựng thân thiện môi trường được ưa chuộng?
Việc sử dụng các loại vật liệu bảo vệ môi trường không chỉ mang ý nghĩa bảo vệ môi trường mà còn mang lại nhiều lợi ích kinh tế lâu dài.
- Giảm phát thải carbon: Nhiều vật liệu xây dựngxanh hiện đại được sản xuất bằng công nghệ không nung hoặc tận dụng nguồn nguyên liệu tái chế, giúp giảm đáng kể lượng khí CO₂ phát sinh so với vật liệu truyền thống.
- Tiết kiệm năng lượng: Các vật liệu có khả năng cách nhiệt và cách âm tốt giúp giảm nhu cầu sử dụng điều hòa, quạt làm mát hoặc hệ thống sưởi, từ đó giảm đáng kể chi phí điện năng trong quá trình sử dụng.
- Gia tăng tuổi thọ công trình: Nhiều loại vật liệu xây dựngxanh có khả năng chống ăn mòn, chống mối mọt, chịu thời tiết khắc nghiệt và ít phải bảo trì hơn.
- Hướng tới nền kinh tế tuần hoàn: Việc tái sử dụng phế thải công nghiệp và vật liệu sau phá dỡ giúp giảm lượng chất thải chôn lấp, đồng thời tận dụng hiệu quả nguồn tài nguyên sẵn có.
Nếu quan tâm tới vấn đề môi trường cũng như sự nguy hại trong các công tác thi công, có thể tham khảo thêm bài viết về hiện trạng bê tông nhựa asphalt ô nhiễm không khí mà chúng tôi đã tổng hợp nhé.
Tổng hợp 5 loại vật liệu xây dựng xanh, hiện đại thân thiện với môi trường
Ngành xây dựng và những công tác phụ trợ là một trong những vấn đề nan giải phát thải rất nhiều ô nhiễm, từ không khí cho tới đất, nước. 5 loại vật liệu mới vô cùng thân thiện sau đây hiện đã và đang được ứng dụng trong thi công, góp phần không nhỏ trong việc hạn chế sự ô nhiễm môi trường.
Gạch không nung – Giải pháp thay thế gạch đất nung
Gạch không nung hiện là một trong những vật liệu xây dựng xanh được khuyến khích sử dụng trong nhiều dự án xây dựng.
Khác với gạch đỏ truyền thống phải nung ở nhiệt độ khoảng 900–1.000°C, gạch không nung được sản xuất bằng công nghệ ép rung hoặc ép thủy lực kết hợp quá trình thủy hóa xi măng.
Khác với gạch đất nung truyền thống, thành phần của gach không nung gồm mạt đá, cát và xi măng trộn cùng nước (mạt đá là phụ phẩm thường được thải ra từ các mỏ khai thác). Chính vì vậy, đây là một vật liệu xây dựng xanh không sử dụng tới nguồn đất nông nghiệp, không cần đến than đá để đốt lò, hạn chế khói bụi.
Gạch không nung có nhiều ưu điểm như cường độ chịu nén tốt hơn so với gạch thông thường, sử dụng được cho các tòa nhà cao tầng và cách âm, cách nhiệt đều tốt (Đến từ cấu tạo lỗ rỗng và độ đặc chắc cao.
Vật liệu bê tông nhựa nguội Carboncor Asphalt trong thi công hạ tầng
Trong lĩnh vực hạ tầng giao thông, vật liệu nhựa nguội Carboncor Asphalt tại Hà Nội hiện nay đang được dùng phổ biến. Đây là nguồn vật liệu mới không cần dùng nhiệt trong chế tạo cũng như thi công, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải so với bê tông nhựa nóng.
Vật liệu xây dựng xanh này có thành phần chứa xỉ than – Là một loại rác từ ngành khai khoáng. Quá trình chế tạo cũng không cần sử dụng than, dầu đốt trong lò nhiệt (~170 độ), quá trình thi công rải nguội cũng triệt tiêu hoàn toàn sự phát thải CO, SO2, bụi mịn ảnh hưởng sức khỏe của nhân công, tiết kiệm nhiều năng lượng.
Vật liệu Carboncor Asphalt hiện đang được sử dụng phổ biến tại Việt Nam và vùng Nam Phi. Đặc tính kỹ thuật của vật liệu đáp ứng được cường độ chịu lực tốt, có thể thay thế được hoàn toàn cho bê tông nhựa nóng truyền thống.
Bê tông khí chưng áp ACC
AAC (Autoclaved Aerated Concrete) là loại vật liệu xây dựng xanh nhẹ đang được sử dụng phổ biến trong các tòa nhà cao tầng, trung tâm thương mại và công trình dân dụng.
Bên trong mỗi viên gạch AAC chứa hàng triệu bọt khí nhỏ li ti giúp giảm đáng kể trọng lượng nhưng vẫn đảm bảo khả năng chịu lực.
Ưu điểm của vật liệu xây dựng xanh bê tông khí chưng áp
- Nhẹ hơn gạch đất nung khoảng 50–70%.
- Giảm tải trọng công trình.
- Tiết kiệm chi phí kết cấu móng.
- Cách nhiệt tốt.
- Cách âm hiệu quả.
- Chống cháy lên đến nhiều giờ.
- Thi công nhanh nhờ kích thước viên gạch lớn.
AAC được đánh giá là vật liệu xây dựng xanh đặc biệt phù hợp với các công trình hướng tới tiêu chuẩn tiết kiệm năng lượng.
Tre kỹ thuật – Vật liệu xây dựng xanh tái tạo
Tre đang trở thành biểu tượng của kiến trúc xanh nhờ tốc độ sinh trưởng nhanh và khả năng hấp thụ CO₂ vượt trội. Nếu trước đây tre chỉ được sử dụng trong các công trình truyền thống thì hiện nay, với công nghệ xử lý hiện đại, tre đã trở thành vật liệu cao cấp.
Tre là loại vật liệu xây dựng xanh có thể chế tạo nhiều sản phẩm
- Tre ép khối.
- Tre ghép thanh.
- Sàn tre.
- Tấm ốp tre.
- Dầm tre kỹ thuật.
Ưu điểm của ứng dụng tre kỹ thuật trong xây dựng
- Tái tạo nhanh chỉ sau 3–5 năm.
- Cường độ chịu lực cao.
- Chống cong vênh.
- Chống mối mọt sau xử lý.
- Tính thẩm mỹ cao.
- Giảm khai thác gỗ tự nhiên.
Tre được đánh giá là vật liệu xây dựng xanh hiện được ứng dụng trong khách sạn, resort, nhà hàng, biệt thự và nhiều công trình kiến trúc xanh nổi tiếng.
Mời bạn tìm hiểu thêm: So sánh bê tông nhựa nguội và bê tông nhựa nóng để tìm hiểu độ phù hợp và tối ưu.
Gỗ nhựa composite WPC và vật liệu tái chế
Rác thải nhựa hiện nay là thảm họa toàn cầu, do đó việc có thể biến rác nhựa thành loại vật liệu xây dựng là một giải pháp hoàn hảo, vừa hạn chế phát thải, vừa tái sử dụng được nguồn vật tư gần như vô tận.
Gỗ nhựa Composite (Wood Plastic Composite – WPC)
Gỗ nhựa Composite (WPC) là vật liệu xây dựng xanh được tạo thành từ bột gỗ (mùn cưa, vỏ trấu…) kết hợp với nhựa tái chế như PE, PP, PVC và các phụ gia chuyên dụng.
- Đặc điểm: Có bề ngoài giống gỗ tự nhiên nhưng chống nước, chống mối mọt, không cong vênh và có độ bền cao.
- Ứng dụng: Được sử dụng để làm sàn hồ bơi, sàn ban công, lam chắn nắng, hàng rào và ốp tường ngoại thất. Đây là giải pháp thay thế gỗ tự nhiên hiệu quả cho các hạng mục ngoài trời.
Gạch nhựa và ngói nhựa
Nhờ công nghệ ép từ nhựa tái chế kết hợp với cát và phụ gia, gạch nhựa và ngói nhựa có trọng lượng nhẹ, độ bền cao và khả năng chịu thời tiết tốt, trở thành loại vật liệu xây dựng xanh đang được ứng dụng phổ biến.
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã sản xuất thành công gạch lát từ túi nilon và nhựa phế thải. Loại vật liệu này có độ bền vượt trội so với gạch bê tông truyền thống, đồng thời góp phần tái chế hàng tấn rác thải nhựa, hướng đến phát triển bền vững và bảo vệ môi trường.
Mời bạn khám phá: Quy trình sản xuất bê tông hiện nay và các giai đoạn có thể phát sinh nguồn ô nhiễm
Xu hướng vật liệu xây dựng xanh mới
Ngoài 5 loại vật liệu xây dựng xanh đã kể trên, nhiều giải pháp mới đang được nghiên cứu và ứng dụng như:
- Xi măng phát thải carbon thấp (Low Carbon Cement).
- Bê tông geopolymer sử dụng tro bay và xỉ lò cao.
- Kính tiết kiệm năng lượng (Low-E Glass).
- Sơn sinh học ít VOC.
- Vật liệu xây dựngxanh cách nhiệt từ sợi cellulose tái chế.
- Tấm pin năng lượng mặt trời tích hợp mái và mặt dựng (BIPV).
- Bê tông tự phục hồi (Self-Healing Concrete).
- Gạch hấp thụ CO₂ và vật liệu âm carbon (Carbon-Negative Materials).
Những vật liệu xây dựng xanh này hứa hẹn sẽ trở thành xu hướng chủ đạo trong các công trình xanh trong những năm tới.
Đầu tư ban đầu cao nhưng hiệu quả lâu dài
Nhiều người vẫn cho rằng vật liệu xanh có giá thành cao hơn vật liệu truyền thống. Tuy nhiên, nếu đánh giá theo chi phí vòng đời công trình (Life Cycle Cost), đây lại là khoản đầu tư mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể.
Nhờ khả năng cách nhiệt, chống thấm, độ bền cao và ít phải bảo trì, các vật liệu xây dựng xanh giúp:
- Giảm chi phí điện năng.
- Giảm chi phí sửa chữa.
- Kéo dài tuổi thọ công trình.
- Tăng giá trị bất động sản.
- Nâng cao chất lượng không gian sống và làm việc.
Trong nhiều trường hợp, phần chi phí đầu tư ban đầu sẽ được bù đắp chỉ sau vài năm thông qua khoản tiết kiệm năng lượng và chi phí bảo trì.
Lời kết
Sự chuyển dịch từ vật liệu xây dựng truyền thống sang vật liệu xây dựng xanh và thân thiện môi trường không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu của ngành xây dựng hiện đại. Các giải pháp như gạch không nung, Carboncor Asphalt, bê tông khí chưng áp AAC, tre kỹ thuật, gỗ nhựa composite và nhiều vật liệu tái chế khác đang góp phần giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên và nâng cao hiệu quả kinh tế cho công trình.
Việc lựa chọn đúng vật liệu ngay từ giai đoạn thiết kế không chỉ giúp xây dựng những công trình bền vững, tiết kiệm chi phí vận hành mà còn thể hiện trách nhiệm của chủ đầu tư đối với môi trường và cộng đồng. Đây chính là nền tảng để hướng tới các đô thị xanh, công trình xanh và mục tiêu phát triển bền vững trong tương lai.
Hiện nay, Xây dựng Hà Đông cũng đang tích cực triển khai công tác thi công nền hạ tầng, ứng dụng giải pháp xanh thân thiện môi trường. Tiêu biểu là ngoài thi công thảm bê tông nhựa nóng sân Pickleball, chúng tôi còn sử dụng vật liệu nền là Carboncor Asphalt để thay thế cho nhựa nóng. Vật liệu bê tông nhựa nguội này vô cùng bền chắc, thân thiện, dễ xử lý, mang lại giá trị sử dụng lâu dài và thẩm mỹ cho công trình.
